Steun zorgt niet voor extra zombiebedrijven in Nederland

Gepubliceerd op 29 september 2020 om 12:52

De Nederlandse overheidssteun voor noodlijdende bedrijven in de coronacrisis is efficiënt en heeft niet geleid tot een grote groep zombiebedrijven. Dat schrijven hoofdeconoom John Lorié en econoom Iulian Ciobica van kredietverzekeraar Atradius in het vakblad ESB. In andere Europese landen zijn wel veel bedrijven met coronasteun overeind gehouden, terwijl ze in normale omstandigheden niet levensvatbaar zouden zijn.

De economen berekenden aan de hand van het lagere bruto binnenlands product dat de Nederlandse overheidssteun in het tweede kwartaal een stijging van het aantal faillissementen van 85% heeft voorkomen. Het aantal faillissementen steeg met 2%, terwijl een stijging van 5% werd verwacht. Daaruit concluderen de onderzoekers dat het aantal faillissementen 3% te laag is uitgevallen, en drie op de honderd geredde bedrijven dus niet levensvatbaar is.

Toch zijn ook in Nederland zorgen over de zombiebedrijven die onvermijdelijk ontstaan. Het CBS meldde over augustus voor de vierde maand op rij een daling in faillissementen. Het aantal faillissementen lag in augustus op het laagste niveau in 21 jaar tijd. Het derde steunpakket is versoberd, mede om het overeind houden van niet-levensvatbare bedrijven te voorkomen.

Europees probleem is groot

Alsnog zijn de zombieproblemen in andere Europese landen vele malen groter dan in Nederland, zo blijkt uit de berekeningen in ESB. In België had bijna 80% van de geredde bedrijven eigenlijk failliet moeten gaan. In Frankrijk en de Verenigde Staten is dat ruim 40%. Spanje zit daar vlak onder met ongeveer een derde. En in het Verenigd Koninkrijk is meer dan een kwart van de geredde bedrijven een zombiebedrijf. Duitsland doet het met zo'n 20% relatief goed.

Mogelijk spelen al dan niet strenge voorwaarden voor overheidssteun een rol bij de grote verschillen. Daarnaast hebben overheden bedrijven beschermd tegen een faillissement, bijvoorbeeld door bestuurders bij liquiditeitsproblemen niet meer te verplichten faillissement aan te vragen. Daardoor werden ook bedrijven zonder bestaansrecht in ieder geval tijdelijk gered. In Nederland gebeurde dit niet.

De aanhoudende steunmaatregelen zijn slecht voor het herstel en zetten Europa op een concurrentieachterstand, zo waarschuwde bestuursvoorzitter Christian Sewing van Deutsche Bank begin september.

Volgens de BIS, de Bank voor Internationale Betalingen, leidt een toename van het aandeel zombiebedrijven met 1 procentpunt al tot 0,3 procentpunt minder productiviteitsgroei. De instelling schatte het aantal zombiebedrijven in een selectie van veertien ontwikkelde landen voordat het coronavirus uitbrak al op 15% van het totaal. Door de lage rente en het uitgeven van extra aandelen blijven slecht presterende bedrijven langer in leven.

Faillissementsgolf

Inmiddels ligt het aandeel van zombiebedrijven in Europa waarschijnlijk nog een stuk hoger. Mede daarom verwacht Atradius aan het einde van het jaar een faillissementsgolf. De steun wordt langzaam afgebouwd, terwijl de gevolgen van de coronacrisis nog anderhalf jaar voelbaar blijven, aldus de kredietverzekeraar.

Nederland staat ondanks het geringe aantal zombiebedrijven bovenaan het lijstje, met een verwachte stijging van het aantal faillissementen in 2020 van 34%. Dat heeft volgens de onderzoekers vooral te maken met de Nederlandse wetgeving, die voor bedrijven een doorstart aantrekkelijk maken. Voor 2021 verwacht de kredietverzekeraar een verdere toename van het aantal faillissementen, van 4%.

(Bron FD.nl)


«   »